We kennen allemaal de proeftijd. Een spannende periode voor de werknemer en een evaluatieve periode voor de werkgever. Maar, we weten ook dat er tijdens die proeftijd een bekend fenomeen boven het hoofd hangt van de werknemer: ontslag. Deze periode biedt zowel werknemer als werkgever de kans om zonder verplichtingen de samenwerking te evalueren. Maar hoe zit het precies als je besluit ontslag te nemen tijdens je proeftijd of als een werkgever je contract wil beëindigen? Wat zijn de regels en procedures volgens het arbeidsrecht? In dit artikel geven we een helder overzicht van de belangrijkste aspecten van ontslag in de proeftijd.
Proeftijd en opzegtermijn
Een belangrijk onderdeel dat vragen oproept rondom de proeftijd en ontslag is de opzegtermijn. Die is er tijdens de proefperiode namelijk niet. Wanneer je er als werknemer achterkomt dat je werk toch niet helemaal aansluit of dat je liever je functie elders bekleedt, is het mogelijk om zonder opzegtermijn ontslag te nemen. Voor een werkgever geldt er dus ook geen opzegtermijn tijdens de proeftijd en kan hij de werknemer ook ontslaan. Toch gelden er tijdens de proeftijd wel rechten en plichten die gelden voor een werkgever en werknemer. Onderneem je de stap om te ontslaan of ontslag te nemen, dan moet die stap aan bepaalde voorwaarden voldoen.
Geen ontslagvergoeding of transitievergoeding
Neem je ontslag tijdens je proeftijd of word je ontslagen, dan heb je geen recht op een ontslagvergoeding of transitievergoeding. In de meeste gevallen, wanneer je al door je proeftijd heen bent, heb je hier wel recht op. De voorwaarden hiervoor horen opgenomen te staan in je arbeidsovereenkomst. Maar, bij de ontslagvergoeding geldt de mogelijkheid om te onderhandelen over de ontslagvergoeding. Dit wordt ook wel de gouden handdruk genoemd.
Wat zijn de voorwaarden van een proeftijd?
Een proeftijd is alleen rechtsgeldig wanneer aan bepaalde vereisten wordt voldaan. Hieronder vind je de belangrijkste voorwaarden:
- De proeftijd moet schriftelijk vastgelegd zijn.
- Het arbeidscontract moet langer dan 6 maanden duren. Voor contracten die een looptijd hebben van 6 maanden of korter, mag er geen proeftijd worden afgesproken.
- De maximale duur van de proeftijd is 2 maanden bij arbeidscontracten die 2 jaar of langer duren.
- Bij contracten tussen 6 maanden en 2 jaar mag de proeftijd niet langer dan 1 maand zijn.
- De proeftijd moet voor beide partijen gelijk zijn. Dit betekent dat de werkgever en de werknemer dezelfde proeftijd overeenkomen.
- De proeftijd begint op de eerste werkdag van de werknemer. Als de werknemer eerder begint dan de afgesproken startdatum, verschuift ook de einddatum van de proeftijd mee naar voren.
- De werknemer mag niet eerder bij dezelfde werkgever in dienst zijn geweest. Uitzondering hierop is als de nieuwe functie wezenlijk andere taken of verantwoordelijkheden met zich meebrengt. In dat geval kan er een nieuwe proeftijd worden afgesproken.
- Bij een overname of opvolging van de werkgever geldt er geen nieuwe proeftijd. Als de werkgever verandert, maar de werkzaamheden hetzelfde blijven, is een nieuwe proeftijd niet toegestaan.
Hoe werkt ontslag binnen de proeftijd?
Als de opgestelde voorwaarden voor de proeftijd rechtsgeldig zijn, dan is ontslaan of ontslag nemen in die zin vrij eenvoudig. Het beëindigen van het dienstverband dient echter wel schriftelijk te gebeuren. Ook heeft de werknemer het recht om de reden van ontslag te horen van de werkgever indien dit het geval is. Hiervoor geldt wel dat de werkgever een geldige reden moet opgeven die niet in strijd is met de wet. Zo mag een werkgever zwangerschap niet gebruiken als geldige reden, daar dit discriminerend is.
Wanneer geldt ontslag in proeftijd niet?
De lengte van je proeftijd moet altijd opgenomen staan in het arbeidscontract. Als de lengte onduidelijk is en niet aan de wet of de cao voldoet, is je proeftijd dus niet geldig. En is dat het geval, dan kan een werkgever je als werknemer niet ontslaan. Daarnaast gelden de volgende regels:
- Heb je een arbeidsovereenkomst van 6 maanden of korter? Dan mag er geen proeftijd in opgenomen worden.
- Heb je een arbeidsovereenkomst van tussen de 6 en 24 maanden? Dan geldt er een proeftijd van 1 maand.
- Heb je een arbeidsovereenkomst gekregen van 24 maanden of langer? Dan heb je recht op 2 maanden proeftijd.
Wat als een werknemer ontslagen wordt tijdens ziekte?
Dat een werknemer ziek wordt in zijn proeftijd is natuurlijk een mogelijkheid. En in dat geval kan ontslag nog steeds rechtsgeldig zijn. Als de werkgever een goede reden heeft om de werknemer te ontslaan en die reden niets te maken heeft met zijn ziekte, dan mag het ontslag gewoon plaatsvinden.
Advies inwinnen over ontslag tijdens proeftijd? Neem contact met ons op!
Ben je benieuwd of er in jouw situatie ook sprake is van rechtsgeldig ontslag of heb je vragen over het arbeidsrecht? Laat het ons vooral op tijd weten en neem contact op. Wij geven graag advies.